W poszukiwaniu zakopiańskiego stylu - śladami Witkiewicza

W poszukiwaniu zakopiańskiego stylu - śladami Witkiewicza

Lubisz sztukę i ciekawe biografie, ściśle łączące się z burzliwą historią Polski i Europy? W takim razie koniecznie odwiedź Zakopane. Jeżeli tylko ruszysz właściwymi szlakami, miasto ukaże przed tobą swe niewidoczne na pierwszy rzut oka dzieje. Zapraszamy cię na wędrówkę w poszukiwaniu stylu zakopiańskiego, połączoną ze śladami po rodzinie Witkiewiczów.

CZYM JEST STYL ZAKOPIAŃSKI?

Typowa architektura stolicy Tatr jest tym, co przyciąga do miasta wielu turystów. Jej charakterystyka w dużej mierze jest warunkowana przez położenie geograficzne. Budownictwo w górach wymaga stromych dachów, na których nie osadza się obfity śnieg. Jednak sam styl zakopiański to coś o wiele więcej, niż tylko praktyczność. Jego założenia zostały zdefiniowane w latach 90-tych XIX wieku w cyklu artykułów opublikowanych na łamach „Kuriera Warszawskiego”. Główną podbudową stylu była architektura Podhala. Co ważne, inspirowano się nie tylko zewnętrznym wyglądem budynków, ale także ich wnętrzem, przedmiotami codziennego użytku, ubiorem, czy instrumentami muzycznymi.

Wyznaczniki stylu zakopiańskiego to wysokie podmurówki z kamienia, chroniące dom przed śniegiem i lodem. Ściany natomiast tworzone są z pni drzew ciętych na pół, układanych na zrąb, tworzących specyficzny układ. Dodatkowo pnie są indywidualizowane rytymi w drewnie zdobieniami. Od strony ogrodu, bryłę budynku urozmaicają tarasy i werandy. Dachy kryte są gontem, często znajdują się na nich wysokie, wysmukłe kominy.

Ten styl w architekturze został zapoczątkowany przez Stanisława Witkiewicza i wywołał niemałe zamieszanie. Były to jeszcze czasy zaborów, a zakopiański styl w budownictwie został uznany niemalże za narodowy i godny naśladownictwa w całym kraju.

STANISŁAW WITKIEWICZ

Stanisław Witkiewicz, malarz, teoretyk sztuki i architekt, w 1890 roku osiadł w Zakopanem. W miejscu tym zafascynowała go tradycyjna architektura góralska. To właśnie on został teoretykiem stylu zakopiańskiego, zaprojektował wnętrza i fasady wielu willi. Poświęcił temu resztę swojego życia, na stałe wpisując się tym samym w poczet wielkich artystów związanych ze stolicą Tatr.

NAJSŁYNNIEJSZE BUDYNKI W STYLU ZAKOPIAŃSKIM

Pierwszy budynek stworzony w tym całkowicie nowym stylu, to Willa Koliba, która powstała w 1893 roku dla Zygmunta Gnatowskiego. Koliba, to w gwarze góralskiej oznaczenie pasterskiego szałasu. W okresie drugiej wojny światowej budynek ten stał się siedzibą Hitlerjugend, dzięki czemu przetrwał wojnę bez żadnych zniszczeń. Obecnie w Kolibie mieści się Muzeum Stylu Zakopiańskiego, otwarte dla zwiedzających. Warto wspomnieć, że jej wnętrze aranżował Władysław Hasior, inny słynny artysta związany z Zakopanem. Willa Koliba mieści się przy ulicy Kościeliskiej 18, w otoczeniu wielu obiektów o dawnych korzeniach, co jeszcze bardziej podkreśla jej urok. Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli.

Innym słynnym budynkiem powstałym w stylu zakopiańskim, jest Willa Pod Jedlami. Jej nazwa pochodzi od rosnących niedaleko jodeł. Wybudowano ją w roku 1897, dla rodziny Pawlikowskich. W tym domu mieszkała i tworzyła Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, należąca wówczas do rodziny za sprawą małżeństwa z Janem Gwalbertem Henrykiem Pawlikowskim. W tym miejscu wakacje spędzała siostra poetki, Magdalena Samozwaniec. Willa Pod Jedlami przez samego Stanisława Witkiewicza uznawana była za jego najwybitniejsze dzieło. To w tym miejscu skupiało się intelektualne życie dwudziestolecia międzywojennego, to tutaj przyjeżdżali artyści i literaci z całego obszaru Polski. Pomimo swojej wyjątkowości, Willa Pod Jedlami nie jest obecnie udostępniona dla zwiedzających. Jej architekturę podziwiać można jedynie z zewnątrz, ale nawet taka forma jej zobaczenia jest godna polecenia. Znaleźć można ją przy Drodze na Koziniec 1.

Willa Atma to siedziba jedynego na świecie muzeum biograficznego poświęconego Karolowi Szymanowskiemu. To jeden z najbardziej znanych polskich kompozytorów, który przez całe życie chętnie przyjeżdżał do Zakopanego, a pod sam koniec życia zamieszkał tu na stałe. Miejscem jego życia była właśnie willa przy ulicy Kasprusie19. Ten piękny obiekt, położony w zielonej okolicy, kusi nie tylko nowoczesną wystawą z elementami multimedialnymi, ale także doskonale zachowanymi detalami architektonicznymi, których nie przegapi żaden miłośnik sztuki i folkloru.

Kaplica na Jaszczurówce to także obecnie już klasyka stylu zakopiańskiego. Wybudowano ją w 1907 roku wedle projektu Witkiewicza, współcześnie jej formalnym właścicielem jest Tatrzański Park Narodowy. Szczególnie warte uwagi są piękne witraże, a także ołtarz stworzony na kształt chałupy góralskiej. Obecnie kaplicą opiekują się księża Marianie z Toporowej Cyrhli. Innym obiektem sakralnym w stylu zakopiańskim, jest kaplica na Kalatówkach, należąca do Klasztoru Albertynek. Jest ona znacznie skromniejsza i mniej finezyjna, a jej architektura nawiązuje do zakonnej prostoty i życia w ścisłej klauzurze. Obecnie cały ten teren jest na liście zabytków.

Willa Witkiewiczówka nie została co prawda zaprojektowana przez Stanisława, a przez jego bratanka Jana Koszyca Witkiewicza, ale i tak ściśle łączy się z rodziną Witkiewiczów, skąd zresztą pochodzi jej potoczna nazwa. To tu od końca 1931 roku do września 1939 roku, a więc niemalże do samej samobójczej śmierci, mieszkał Stanisław Ignacy Witkiewicz – Witkacy. To tutaj mieściła się jego Firma Portretowa, sławna z przenoszenia na papier największych osobistości tamtych czasów. Pensjonat prowadziła zresztą siostra Stanisława Witkiewicza, Maria Witkiewiczówna. Obiekt zachowany jest w bardzo dobrym stanie. Obecnie w jego wnętrzu mieści się pensjonat. Znajduje się przy ulicy Antałówka 6.

Styl zakopiański jest obecny w całym Zakopanem i w zasadzie stanowi jeden z jego najbardziej charakterystycznych elementów. Drewniane budynki z kamiennymi podmurówkami są odpowiedzialne za specyficzny wygląd niektórych części miasta. Są one również inspiracją dla wielu współcześnie powstających obiektów, które wpisują się w kanony piękna Zakopanego i jego niepowtarzalnego uroku. Na poszukiwanie śladów zakopiańskiego stylu warto poświęcić przynajmniej jeden dzień swojego pobytu. Dzięki niemu przekonasz się, dlaczego tak wielu artystów końca XIX i pierwszej połowy XX wieku wybierało Zakopane na swoją przystań.

wyślij zapytanie

* pola wymagane

Dla gości
+48 22 250 87 94

Dla właścicieli zainteresowanych wynajmem
+48 533 300 911
info@rentlikehome.com

Ta strona używa COOKIES.

Korzystając z niej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies, zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Więcej w Polityce prywatności.

OK, zamknij